Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Χαλκίδας αποφάσισε να θέσει στο αρχείο την υπόθεση της μεγάλης καταστροφικής πυρκαγιάς που ξέσπασε τον Αύγουστο του 2021 στη Βόρεια Εύβοια.
Η απόφαση, που φέρει ημερομηνία 5 Ιανουαρίου 2026 και υπογράφεται από την Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χριστίνα Ι. Γαβρίλη, κρίνει αβάσιμες τις οκτώ μηνυτήριες αναφορές πολιτών (ομαδικές και ατομικές), καθώς και την αυτεπάγγελτη προανακριτική εξέταση.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η πυρκαγιά παρουσίασε ακραία συμπεριφορά λόγω των εξαιρετικά δυσμενών περιβαλλοντικών συνθηκών, όπως ο καύσωνας και η ύπαρξη πεσμένων κλαδιών από προηγούμενη χειμερινή κακοκαιρία. Η Δικαιοσύνη επικαλείται την αρχή «ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα» και δεν αποδίδει ποινικές ευθύνες σε αρμόδιους φορείς, ούτε για την πρόληψη ούτε για την κατάσβεση της πυρκαγιάς.
Η απόφαση δεν καταλογίζει ευθύνες σε στελέχη της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας, των Δασαρχείων, της Περιφέρειας ή των Δήμων.
Η Πρωτοβουλία για τη Δικαιοσύνη στη Βόρεια Εύβοια αναφέρει ότι η Εισαγγελία δεν χορήγησε αντίγραφο της δικογραφίας στους ενδιαφερόμενους, παρά τα αιτήματά τους, με αποτέλεσμα να μην προλαβαίνουν να ασκήσουν τα νόμιμα δικαιώματά τους εντός του προβλεπόμενου 15ημέρου.
Η πυρκαγιά του 2021 αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες δασικές καταστροφές στην Ελλάδα, με εκτεταμένη καύση δασικών εκτάσεων στη Βόρεια Εύβοια.
Αναλυτικά η απόφαση:
- “Ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα”: Καμία αξιόποινη πράξη για εμπρησμό από αμέλεια ή δια παραλείψεως, ή για έκθεση κατά συρροή δεν καταλογίζεται σε πολιτικά πρόσωπα, δημοσίους και κρατικούς υπαλλήλους, και η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο αγνώστων δραστών. Αυτό διότι η πυρκαγιά ήταν ένα “ακραίο φαινόμενο”.
- Η πυρκαγιά “προκλήθηκε από σπινθηρισμούς κατά τη χρήση αλυσοπρίονου από άτομο/α που σκοπό είχαν την παράνομη υλοτόμηση”.
- Υπήρξε ανάπτυξη “ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς” με υψηλή δυναμική από το ξεκίνημά της, κάτι που “αποτελεί συνήθως εξέλιξη μιας επιφανειακής πυρκαγιάς μεγάλης έντασης”. Στη συνέχεια αναβαθμίστηκε με τη δημιουργία πυροσωρείτη (σύννεφου με προϊόντα καύσης) με αποτέλεσμα να δημιουργεί νέες εστίες – εκ τούτου αποκλείεται ο ισχυρισμός για εμπρησμό κατά την εξέλιξη της πυρκαγιάς. Η πυρκαγιά αναβαθμίστηκε στη συνέχεια σε mega-fire.
- Την ακραία συμπεριφορά δημιούργησαν οι “ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες”, που οφείλονται στους εξής παράγοντες:
- α) ο παράγοντας καύσιμα: η ύπαρξη πυκνού δάσους, και δύο ακραία φαινόμενα που είχαν προηγηθεί, η χιονόπτωση Μήδεια του Φεβρουαρίου 2021 (όπου πολλά κλαριά έσπασαν και δημιούργησαν συσσώρευση καύσιμης ύλης) και ο παρατεταμένος καύσωνας που προηγήθηκε της πυρκαγιάς.
β) ο παράγοντας θερμοκρασία: Ισχυρός καύσωνας σε όλη τη χώρα και στον πλανήτη.
γ) ο παράγοντας σχετική υγρασία: τα χαμηλά επίπεδα υγρασίας εξαιτίας του καύσωνα συνεισέφεραν στην αύξηση της καύσιμης ύλης.
δ) ο συνδυασμός περιβαλλοντικών παραγόντων: η ύπαρξη ξηρής καύσιμης ύλης αποτελεί προϋπόθεση έναρξης πυρκαγιάς με οποιαδήποτε αφορμή (εμπρησμό, κεραυνό κλπ). Μετά οι “πυρομετεωρολογικές συνθήκες” (δηλαδή η καύσιμη ύλη όταν είναι επαρκής και ξηρή) μετατρέπουν την πυρκαγιά σε ακραίο συμβάν. - Οι χάρτες πρόβλεψης της πυρκαγιάς ανέφεραν υψηλό κίνδυνο.
Σε όλη τη χώρα υπήρχαν πολλά συμβάντα πυρκαγιάς, “γεγονός που προκάλεσε πολυδιάσπαση δυνάμεων”. - Στη Βόρεια Εύβοια κινητοποιήθηκαν εξ αρχής οχήματα, πεζοπόρα τμήματα και εναέρια μέσα. “Η ραγδαία και προς όλες τις κατευθύνσεις επέκταση της πυρκαγιάς καθιστούσε αδύνατη την τοποθέτηση επαρκών πυροσβεστικών δυνάμεων στο σύνολο της περιμέτρου της πυρκαγιάς”. Επίσης, “ήταν κατά ορισμένα διαστήματα αδύνατη η επιχείρηση εναέριων μέσων λόγω ύπαρξης καπνού”.
- “Έγινε εγκαίρως αίτημα προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας”.
- “Δεν υπήρξε κανένα θύμα”. Ειδικότερα για τους πυροσβέστες, αναφέρεται πως “έχουν καθήκον να καταστείλουν το πύρινο μέτωπο, όχι όμως και να διακινδυνεύσουν την ίδια τους τη ζωή…”.
- “Τα δασαρχεία είναι αρμόδια για την εκτέλεση έργων πρόληψης, τα οποία εκτελούνται με βάση τις πιστώσεις που διατίθενται. …Οι πιστώσεις απορροφήθηκαν στο σύνολό τους… ωστόσο αφορούσαν μόνο τα δημόσια δάση”. Οι μεγάλες καταστροφές από τη Μήδεια “εντοπίζονται κυρίως εντός μη δημόσιων δασών, ως προς τα οποία, τα έργα αντιπυρικής προστασίας είναι υποχρέωση του δασοκτήμονα και λόγω της μη χρηματοδότησης του προγράμματος της μη δημόσιας δασοπονίας τα τελευταία έτη… τα έργα αντιπυρικής προστασίας στα δάση αυτά είναι ελάχιστα”. Μάλιστα, “η εν λόγω πυρκαγιά εκδηλώθηκε εντός του διακατεχόμενου (μη δημόσιου) δάσους Μανδανικών, … για το οποίο είχε εγκριθεί έκτακτη κάρπωση από τον Μάιο του 2021 προς αντιμετώπιση των ζημιών από την κακοκαιρία Μήδεια”.
- Σε ότι αφορά τα δημόσια δάση, “το Δασαρχείο προχώρησε στη σύνταξη μελέτης αντιπυρικής προστασίας κατά μήκος των δασικών δρόμων του δημόσιου δάσους Παπάδων, η οποία εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2021, πλην όμως ουδέποτε υλοποιήθηκε λόγω της πυρκαγιάς του Αυγούστου του ίδιου έτους”.
Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο!